Mis of woorddienst: wat is het verschil?

Een mis, ook wel eucharistieviering, heeft twee hoofddelen: de dienst van het Woord, met lezingen en gebeden, en de dienst van de Tafel, met brood en wijn en de communie. Een woorddienst heeft alleen het eerste deel. Bij een huwelijk of uitvaart is een woorddienst geen mindere viering: het jawoord of het afscheid heeft er dezelfde plaats. Een mis duurt wel langer en er is altijd een priester voor nodig. Welke vorm het wordt, beslis je samen met de parochie.

Het verschil in een tabel

	Mis	Woorddienst
Lezingen en evangelie	Ja	Ja
Jawoord of laatste aanbeveling	Ja	Ja
Communie	Ja	Meestal niet
Voorganger bij een huwelijk	Priester	Priester of diaken
Voorganger bij een uitvaart	Priester	Priester, diaken, pastoraal werker of vrijwilliger
Duur bij een huwelijk	Een uur tot vijf kwartier	Ongeveer drie kwartier
Duur bij een uitvaart	Ongeveer een uur	Ongeveer drie kwartier

Wat is de eucharistie?

De eucharistie is het deel van de mis waarin de priester het grote dankgebed bidt over brood en wijn. Katholieken ontvangen daarna de communie. In het boekje zie je dit terug in de Dienst van de Tafel: het eucharistisch gebed met het Heilig, het Onze Vader, de vredeswens, het Lam Gods en de communie. In een woorddienst valt dit hele deel weg. Het Onze Vader bid je er wel samen.

Bij een huwelijk

In een huwelijksmis volgen na de lezingen het jawoord, de ringen en de voorbede. Daarna komt de Dienst van de Tafel, met na het Onze Vader de huwelijkszegen. In een woorddienst krijgen jullie dezelfde vragen, geven jullie hetzelfde jawoord en ontvangen jullie ook de huwelijkszegen. Er is alleen geen communie.

Is een van jullie niet katholiek, dan wordt het meestal een woorddienst. Dat geldt ook als veel gasten weinig met de kerk hebben, of als een diaken de viering leidt. Een diaken mag een huwelijk inzegenen, maar geen mis opdragen. Bespreek jullie situatie met de priester of diaken: die legt uit wat kan.

Een huwelijksmis vraagt iets meer van de gasten. Katholieken ontvangen de communie; anderen blijven zitten of komen naar voren voor een zegen, als de priester dat aanbiedt. Zet dat in het boekje, dan weet iedereen wat er gebeurt.

Bij een uitvaart

Een uitvaartmis is een eucharistieviering waarin de gemeenschap bidt voor de overledene. Een afscheidsviering in een woorddienst heeft lezingen, gebeden en ruimte voor herinneringen, maar geen eucharistie. Soms is het een woord- en communiedienst, waarin de voorganger toch de communie uitdeelt.

In beide vormen neemt de gemeenschap aan het eind afscheid bij de kist. Dat heet de laatste aanbeveling: de voorganger besprenkelt de kist met wijwater en bewierookt haar. In veel parochies leidt een diaken, pastoraal werker of getrainde vrijwilliger de woorddienst. Vaak legt de uitvaartondernemer het eerste contact met de parochie.

Wil je geen kerkelijke viering, dan is een afscheidsbijeenkomst zonder liturgie ook mogelijk. Alle drie de vormen vind je bij rouwliturgie maken.

Wie beslist?

De keuze maak je samen met de parochie. Jullie of de familie geven een voorkeur aan. De parochie kijkt of er een priester beschikbaar is en wat past bij de situatie. Daarbij tellen mee:

• het geloof van het bruidspaar of van de overledene;
• wat de overledene zelf wilde, als dat bekend is;
• hoe vertrouwd de gasten met de kerk zijn;
• wie er beschikbaar is als voorganger.

Vraag het bij een huwelijk al in het eerste gesprek met de parochie. Bij een uitvaart is er weinig tijd; de parochie of de uitvaartondernemer vertelt je snel wat mogelijk is.

Wat betekent het voor je boekje?

Een boekje voor een mis is langer, omdat de Dienst van de Tafel erin staat. Een woorddienst geeft een korter boekje. In Ordofolio kies je de juiste volgorde bij het begin:

• Huwelijksmis of huwelijk in een woorddienst
• Uitvaartmis of afscheidsviering in een woorddienst

Elk onderdeel van een huwelijksmis wordt uitgelegd in de volgorde van een huwelijksmis, die van een uitvaart in de volgorde van een uitvaartmis. Meer over het maken van een boekje voor een huwelijk lees je bij misboekje maken.