De volgorde van een uitvaartmis

Een uitvaartmis heeft vier delen: de opening, de dienst van het Woord met de lezingen en de voorbede, de dienst van de Tafel met de communie en het afscheid bij de kist, de laatste aanbeveling. Een uitvaartmis duurt meestal ongeveer een uur. De familie kiest vaak de lezingen, de muziek en wie er spreekt, in overleg met de priester. Hieronder zie je elk onderdeel, wie het doet en of het altijd in de rouwliturgie staat.

Alle onderdelen op een rij

Deel	Onderdeel	Wie	In het boekje
Opening	Binnenkomst	Organist of koor	Naar keuze
	Kruisteken en begroeting	Priester	Altijd
	Welkomstwoord	Priester of familie	Naar keuze
	Aansteken van de paaskaars	Familie	Naar keuze
	In memoriam	Familie of vriend	Naar keuze
	Kyrie	Koor	Naar keuze
	Openingsgebed	Priester	Altijd
Dienst van het Woord	Eerste lezing	Lezer	Altijd
	Tussenzang (psalm)	Cantor of koor	Altijd
	Tweede lezing	Lezer	Naar keuze
	Acclamatie	Koor	Altijd
	Evangelie	Priester of diaken	Altijd
	Homilie	Priester	Altijd
	Voorbede	Lezers uit de familie	Altijd
Dienst van de Tafel	Klaarmaken van de gaven	Koor	Naar keuze
	Eucharistisch gebed met het Heilig	Priester en koor	Altijd
	Onze Vader	Iedereen	Altijd
	Vredeswens	Iedereen	Altijd
	Lam Gods	Koor	Altijd
	Communie	Priester, met muziek	Altijd
	Gebed na de communie	Priester	Naar keuze
Afscheid	Dankwoord	Familie	Naar keuze
	Laatste aanbeveling en afscheid	Priester	Altijd
	Uitgeleide	Koor of organist	Altijd
	Na de viering	Alleen in het boekje	Naar keuze

"Naar keuze" betekent dat je het onderdeel uit het boekje kunt laten. Wat er in de viering gebeurt, bepaalt de priester. Hij heeft het laatste woord over de liturgie.

Opening

De kist wordt binnengedragen of staat al klaar, terwijl het orgel speelt of het koor zingt. De priester opent met het kruisteken en begroet de familie en alle aanwezigen. Daarna kan er een welkomstwoord volgen. Bij de kist staat de paaskaars, de grote kaars die verwijst naar Pasen: een teken dat de dood niet het laatste woord heeft. Soms steekt een familielid hem aan. Een in memoriam, een korte schets van het leven van de overledene, past aan het begin of aan het einde. Het Kyrie (Heer, ontferm U) wordt gezongen of gebeden. Een Gloria, de lofzang uit de zondagsmis, hoort niet bij een uitvaartmis.

Dienst van het Woord

De eerste lezing komt uit het Oude Testament. Daarna klinkt een psalm; Psalm 23, De Heer is mijn herder, wordt vaak gekozen. Een tweede lezing uit de brieven van het Nieuwe Testament mag, maar hoeft niet. De acclamatie is het korte lied voor het evangelie. Het evangelie leest de priester of diaken, bijvoorbeeld Johannes 14,1-6. In de homilie legt hij de lezingen uit en spreekt hij woorden van troost. Meer lezingen vind je bij de lezingen voor een uitvaart.

Daarna volgt de voorbede: korte gebeden voor de overledene, de familie en iedereen die rouwt. Vaak lezen kleinkinderen of vrienden ze voor. Voorbeelden staan bij de voorbeden voor een uitvaart.

Dienst van de Tafel

Brood en wijn worden naar het altaar gebracht, terwijl er muziek klinkt. De priester bidt het eucharistisch gebed, het grote dankgebed, met daarin het Heilig. Iedereen bidt samen het Onze Vader en wenst elkaar de vrede. Tijdens het Lam Gods breekt de priester het brood. Dan volgt de communie. Wie de communie niet ontvangt, blijft zitten of komt naar voren voor een zegen, als de priester dat aanbiedt.

Afscheid

Soms spreekt iemand namens de familie een kort dankwoord. Dat kan ook later, bij de koffie. Dan volgt de laatste aanbeveling. De priester besprenkelt de kist met wijwater, dat herinnert aan het doopsel, en bewierookt haar. Zo neemt de gemeenschap samen afscheid. Tijdens het uitdragen klinkt vaak het In paradisum, een oud gezang dat de overledene toewenst dat engelen hem of haar naar het paradijs begeleiden.

Sluit het boekje af met praktische informatie: waar de begrafenis of crematie plaatsvindt en of er gelegenheid is om te condoleren.

Van volgorde naar boekje

Wordt het een viering zonder eucharistie? Lees dan mis of woorddienst. In Ordofolio staat deze volgorde klaar als je begint met een uitvaartmis. Meer over de mogelijkheden lees je bij rouwliturgie maken.