Muziek in de kerk bij een uitvaart of huwelijk

In een kerkelijke viering heeft muziek een vaste plek: bij de binnenkomst, tussen de lezingen, bij de communie en aan het eind. De parochie beslist welke muziek er klinkt. Meestal zingt het koor of speelt de organist, en kiest de familie of het bruidspaar in overleg welke liederen. Hieronder lees je waar muziek past, wat je moet vragen en welke liederen en stukken vaak gekozen worden. Liedteksten staan hier niet; die zijn meestal beschermd.

Wie beslist

De voorganger heeft het laatste woord over de liturgie, en dus ook over de muziek. Bespreek je wensen in het eerste gesprek met de parochie. Vraag dan:

• welk koor of welke organist er is, en wat ze kennen;
• of een eigen zanger of muzikant mag spelen;
• of muziek van een opname mag, en zo ja, op welk moment;
• welke liedbundel de parochie gebruikt, voor de nummers in het boekje.

In een uitvaartmis of huwelijksmis vragen veel parochies om live muziek: het koor, de organist of een solist. Muziek van een cd of telefoon heeft daar niet hun voorkeur. Soms kan het, in overleg met de voorganger. In een woorddienst is meestal meer ruimte voor eigen keuzes. Bij een afscheidsbijeenkomst in een aula of crematorium kies je zelf, ook popmuziek en opnames.

Waar muziek past in een mis

Bij een uitvaart klinkt tijdens het uitdragen vaak het In paradisum, een oud gezang waarin engelen de overledene naar het paradijs begeleiden. Bij een huwelijk brengen bruidsparen in veel parochies bloemen naar het Mariabeeld, terwijl het koor een Marialied zingt. Hoe de hele viering verloopt, lees je in de volgorde van een uitvaartmis en de volgorde van een huwelijksmis.

Waar muziek past in een woorddienst

Een woorddienst heeft geen eucharistie, dus vallen het Heilig, het Lam Gods en meestal de communie weg. Er blijft muziek bij de binnenkomst, na de lezingen en aan het eind. Vaak is er ruimte voor een lied tussen twee sprekers of na een gedicht. Twijfel je welke vorm bij jullie past? Lees mis of woorddienst.

Vaak gekozen bij een uitvaart

Gezangen uit de liturgie, door het koor:

• In paradisum, gregoriaans
• Requiem aeternam, gregoriaans
• Lux aeterna, gregoriaans
• Pie Jesu, uit het Requiem van Gabriel Fauré
• Panis angelicus, César Franck
• Ave verum corpus, Wolfgang Amadeus Mozart
• Ave Maria, Franz Schubert

Orgel of instrumentaal:

• Air, uit de derde orkestsuite van Johann Sebastian Bach
• Largo, uit de opera Xerxes van Georg Friedrich Händel
• Nimrod, uit de Enigma-variaties van Edward Elgar

Van de gregoriaanse gezangen staat de Latijnse tekst in Ordofolio. Die mag in het boekje, omdat hij vrij van rechten is. De commissie voor liturgische muziek van het bisdom Breda schreef een artikel over gezangen bij een uitvaart: over de Latijnse gezangen en hun Nederlandse bewerking in het Klein Graduale.

Vaak gekozen bij een huwelijk

Bij de binnenkomst en het slot:

• Canon in D, Johann Pachelbel
• Prince of Denmark's March, Jeremiah Clarke
• Arrival of the Queen of Sheba, Georg Friedrich Händel
• Bruiloftsmars, uit A Midsummer Night's Dream van Felix Mendelssohn
• Toccata, uit de vijfde orgelsymfonie van Charles-Marie Widor

Tijdens de viering:

• Veni Creator Spiritus, gregoriaans
• Ubi caritas, gregoriaans, of de versie van Jacques Berthier uit Taizé
• Jesus bleibet meine Freude, Johann Sebastian Bach
• Laudate Dominum, Wolfgang Amadeus Mozart
• Ave Maria, Franz Schubert, of Charles Gounod op een prelude van Bach

Wil je een nummer dat niet in deze lijsten staat, zoals een lievelingslied van de radio? Vraag het de voorganger. Het past soms bij de binnenkomst of aan het eind, en vaker in een woorddienst dan in een mis.

In het boekje

Zet bij elk muziekmoment de titel en de componist of uitvoerder, bijvoorbeeld "Ave Maria (Franz Schubert), gezongen door het koor". Gebruikt de parochie een liedbundel, zet dan het nummer erbij, zodat iedereen kan meezingen. De tekst van een lied mag alleen met toestemming of als hij vrij van rechten is. Hoe dat zit, lees je in liedteksten in je boekje. Je zet de muziek in het boekje via misboekje maken of liturgie uitvaart maken.