Liedteksten in je boekje

Voor het afdrukken van een liedtekst in je boekje heb je toestemming nodig, tenzij de tekst vrij van rechten is. Heeft je kerk een licentie, zoals de licentie voor het Liedboek via Liedbundels Online, een CCLI-licentie of een licentie van Muz-Art, dan mag je de liederen die daaronder vallen in het boekje voor die viering zetten. Die licenties gelden nooit voor openbare websites. In katholieke parochies adviseert de NSGV om voor een eenmalig boekje schriftelijk toestemming te vragen aan de uitgever. De titel en de namen van de makers mag je altijd vermelden.

Waarom je toestemming nodig hebt

Een liedtekst is beschermd door het auteursrecht, net als een boek of een gedicht. Dat recht loopt tot 70 jaar na het overlijden van de tekstschrijver. Is de tekst vertaald, dan heeft de vertaler ook rechten. Wie de tekst afdrukt, maakt een kopie. Daarvoor is toestemming nodig, ook als het boekje gratis is en alleen voor de gasten.

Het zingen en spelen zelf is iets anders. De afspraken voor het uitvoeren van muziek regelen meestal de kerk of de locatie.

In de kerk: de licentie van je kerk

Kerken kunnen een licentie hebben waarmee ze liederen mogen afdrukken in de orde van dienst. Bekende licenties zijn:

• de licentie voor het Liedboek, via Liedbundels Online;
• CCLI, voor veel moderne kerkliederen;
• Muz-Art, met de regeling Kerk&Web.

Met zo'n licentie mag je de liederen die eronder vallen in het boekje voor die ene viering zetten. Openbare websites en kerkbladen vallen er niet onder. Vraag de kerk welke licentie ze heeft, welke liederen die dekt en welke vermelding erbij moet.

Katholieke parochies

De NSGV, de Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging voor katholieke kerkmuziek, adviseert parochies om voor een eenmalig boekje vooraf schriftelijk toestemming te vragen aan de uitgevers. Dat geldt voor beschermde teksten en voor bladmuziek. Vraag de parochie of de organist hoe zij dit regelen.

In Vlaanderen vraag je de parochie of het uitvaartcentrum hoe zij met liedteksten omgaan.

Buiten de kerk

Bij een uitvaart in een aula of een trouwceremonie op een eigen locatie is er meestal geen kerkelijke licentie. Wil je de tekst van een lied afdrukken, bijvoorbeeld van een popnummer, dan vraag je toestemming aan de uitgever of de tekstschrijver. Lukt dat niet op tijd, zet dan alleen de titel en de artiest in het boekje.

Liederen zonder rechten

Is de tekstschrijver meer dan 70 jaar geleden overleden, dan is de tekst vrij. Het recht loopt tot het einde van het zeventigste jaar na het overlijden. Let op bij oude liederen in een nieuwe vertaling of bewerking: de vertaler of bewerker kan zelf nog rechten hebben. Kijk dus naar alle namen die bij het lied staan.

Zo gaat Ordofolio met liedteksten om

Ordofolio bewaart zelf geen liedteksten. Plak je een liedtekst in je boekje, dan staat die alleen op je eigen apparaat en, als je deelt, in de versleutelde gedeelde versie. In het digitale boekje voor gasten is de liedtekst verborgen. Je kunt hem zichtbaar maken als je bevestigt dat je toestemming hebt om hem online te delen. Zonder die bevestiging zien gasten alleen de titel.

Wat zet je dan in het boekje

• Met licentie of toestemming: de tekst, met de titel, de tekstschrijver, de componist en de vermelding die de licentie of de uitgever vraagt.
• Zonder toestemming: de titel, de makers en eventueel het nummer uit de liedbundel van de kerk.
• Muziek zonder zang: de titel en de uitvoerder, bijvoorbeeld het orgel of een opname.

Voor bijbelteksten gelden andere regels; lees daarvoor bijbelteksten in je boekje. Begin je boekje bij misboekje maken, ceremonieboekje maken of rouwliturgie maken.