Naar de inhoud

De volgorde van een doopviering

De volgorde van een katholieke doopviering voor een kind, van de ontvangst tot de zegen. Per onderdeel zie je wat er gebeurt, wie het doet en wat in het doopboekje komt.

Door Steven · Bijgewerkt op 11 oktober 2026

Een katholieke doopviering voor een kind heeft vier delen: de ontvangst bij de ingang, de dienst van het Woord, het doopsel zelf en een korte afsluiting. Zo staat het in het rituaal Het doopsel van kinderen. Buiten de mis duurt een doopviering meestal een halfuur tot drie kwartier. Vaak worden er meer kinderen samen gedoopt. Hieronder zie je elk onderdeel, wie het doet en of het altijd in het doopboekje staat.

"Naar keuze" betekent dat je het onderdeel uit het boekje kunt laten. Wat er in de viering gebeurt, bepaalt de priester of diaken. Bespreek de volgorde in het doopgesprek.

Ontvangst

Onderdeel Wie In het boekje
Binnenkomst en welkom Priester of diaken Altijd
Vraag naar de naam van het kind Priester, ouders Naar keuze
Vragen aan de ouders en peetouders Priester, ouders, peter en meter Naar keuze
Kruisje op het voorhoofd Priester, ouders, peter en meter Altijd

De viering begint bij de ingang van de kerk. De priester vraagt welke naam jullie het kind geven en wat jullie van de Kerk vragen. Daarna vraagt hij of jullie en de peter en meter het kind willen helpen in het geloof te groeien. Dan tekent hij een kruisje op het voorhoofd van het kind, en jullie doen het na.

Dienst van het Woord

Onderdeel Wie In het boekje
Lezing Lezer of familielid Altijd
Korte overweging Priester of diaken Altijd
Voorbede Familie of peetouders Naar keuze
Aanroeping van de heiligen Priester, allen Naar keuze
Gebed tegen het kwaad, zalving of handoplegging Priester Naar keuze

Na de lezing legt de priester in een paar zinnen uit wat de doop betekent. In de voorbede bidden jullie voor het kind, het gezin en de peter en meter. Vaak leest een familielid of de peter of meter voor. Daarna roept iedereen de heiligen aan, ook de heilige naar wie het kind genoemd is. Na het gebed tegen het kwaad zalft de priester het kind op de borst met catechumenenolie. Dat is de olie voor wie zich op de doop voorbereidt. In sommige parochies, zoals in het bisdom Antwerpen, legt hij het kind de hand op.

Het doopsel

Onderdeel Wie In het boekje
Gebed over het water Priester Naar keuze
Afzweren van het kwaad en geloofsbelijdenis Ouders, peter en meter, allen Altijd
Doopsel met water Priester Altijd
Zalving met chrisma Priester Naar keuze
Witte doopkleed Ouders of peetouders Naar keuze
Doopkaars Vader, peter of meter Naar keuze
Effeta Priester Naar keuze

Bij de doopvont zegent de priester het water. Jullie en de peter en meter zeggen nee tegen het kwaad en ja tegen het geloof. Dan giet de priester drie keer water over het hoofd van het kind en spreekt hij de doopwoorden uit. Daarna zalft hij het kind met chrisma. Het kind krijgt een wit doopkleed en de vader, peter of meter steekt de doopkaars aan bij de paaskaars. Soms raakt de priester daarna de oren en de mond van het kind aan, het effeta: dat het kind Gods woord mag horen en het geloof mag uitspreken.

Zet bij het doopsel geen liturgische tekst in het boekje, alleen de titel. De woorden staan in het rituaal.

Afsluiting

Onderdeel Wie In het boekje
Onze Vader Allen Altijd
Zegen Priester Altijd
Slotlied of groet aan Maria Allen Naar keuze
Woord van dank Ouders Naar keuze

Met het Onze Vader en de zegen sluit de viering af. De priester zegent de moeder, de vader en iedereen die er is. In veel parochies brengen de ouders het kind daarna even bij het Mariabeeld.

Een doop in de mis

Wordt het kind in de zondagsmis gedoopt, dan volgt de viering de volgorde van de mis. De ontvangst komt aan het begin, het doopsel na de overweging. Het boekje volgt dan de mis. Vraag de parochie of zij een eigen boekje voor de mis heeft.

Een doop in een protestantse kerk

In een protestantse kerk wordt een kind meestal gedoopt in de gewone zondagse dienst, aan het begin of na de preek. De voorganger stelt de ouders de doopvragen. Daarna volgt de doop met water. Tot slot vraagt hij de gemeente het kind mee te dragen. De orde staat in het dienstboek van de kerk. Een eigen doopboekje is daar minder gebruikelijk: de doop staat dan in de liturgie van die zondag.

Het doopboekje

In een doopboekje staan de naam van het kind, de namen van de ouders en de peter en meter, de datum en de kerk. Veel ouders zetten er een foto of een kort gedicht bij. Volgt het kind later de eerste communie en het vormsel, dan bouwt het daarop verder: de doopkaars komt dan vaak terug.

Lees ook bijbelteksten in je boekje voor wat je met een lezing mag afdrukken.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een doopviering?

Een doopviering buiten de mis duurt meestal een halfuur tot drie kwartier. Worden er meer kinderen samen gedoopt, dan duurt het wat langer. Een doop in de zondagsmis duurt zo lang als de mis.

Wat doen de peter en meter?

Zij beloven de ouders te helpen het kind in het geloof op te voeden. Tijdens de viering staan ze bij de ouders, antwoorden ze mee op de vragen en houden ze vaak de doopkaars vast.

Wat komt er in een doopboekje?

De namen van het kind, de ouders en de peter en meter, de datum en de kerk. Daarna de volgorde van de viering, de lezing, de liederen en de voorbede. Achterin is plaats voor een woord van dank.

Kunnen we zelf de lezing en de voorbede kiezen?

Vaak wel, in overleg met de priester of diaken. Veel ouders kiezen een lezing, schrijven de voorbede zelf of laten een familielid voorlezen. De priester of diaken heeft het laatste woord over de liturgie.