Liefde
De Génestets gedicht over zijn vrouw, die hij het meest liefhad toen ze ziek was; voor de uitvaart van een partner na een lange ziekte.
Bijgewerkt op
In het kort
- Duur, rustig voorgelezen
- Ongeveer anderhalve minuut
- Plek in de viering
- Gedicht · Dankdienst voor het leven en AfscheidsbijeenkomstWie: familie, vrienden of voorlezer
Laat wie de viering leidt je keuze vooraf lezen: die heeft het laatste woord.
Die ik het meest heb liefgehad, — 't Was niet de slanke bruid, met wie 'k in 't zoeter leven Mocht dwalen op het duin en droomen in de dreven, Wier hand mij leidde op 't rozenpad;
't Was niet de jonge en teedre vrouw, Die, goede genius, mijn hart, mijn huis bewaakte, Die mij het leven, ach, zoo licht en lieflijk maakte, Met al den rijkdom harer trouw!
‘Zoo was 't de moeder van uw kroost, Die u, gelukkige, voor 't offer veler smarte, Deed smaken, onvermengd, het reinst geluk van 't harte, Des levens liefelijksten troost?’
Neen! — die ik 't meest heb liefgehad, Dat was mijn kranke; 't was de moede, de uitgeteerde, Van wie ik leven beide en hopend sterven leerde, Toen 'k weenend aan haar sponde zat.
P.A. de Génestet
Waar gaat dit gedicht over?
Een man vraagt zich af wanneer hij zijn vrouw het meest heeft liefgehad. Was het toen ze zijn jonge bruid was, in de duinen? Toen ze zijn huis bewaakte en het leven licht maakte? Of toen ze moeder werd van zijn kinderen? Nee, zegt hij. Hij had haar het meest lief toen ze ziek en uitgeput was en hij huilend aan haar bed zat. Van haar leerde hij toen leven, en ook sterven met hoop.
De Génestet schreef het in 1859. Zijn vrouw was dat jaar ernstig ziek. C.P. Tiele, die zijn gedichten na zijn dood uitgaf, schrijft in zijn levensschets dat dit gedicht over haar gaat.
Een paar oude woorden: "dreven" zijn lanen of velden, "genius" is een beschermgeest, "kroost" zijn kinderen, "onvermengd" is zuiver, "kranke" is zieke, "uitgeteerde" is vermagerd door ziekte en "sponde" is bed.
Wanneer past dit gedicht?
Het past bij de uitvaart van een vrouw of man na een lange ziekte, zeker als de partner er tot het laatst bij was. Het zegt iets wat wie aan een ziekbed zat, vaak herkent: in de zware tijd groeide de liefde. God wordt niet genoemd, maar er staat wel dat sterven met hoop kan. Zoek je iets over afscheid zonder ziekte, kijk dan in het overzicht van gedichten voor een uitvaart.
Voorlezen
Vaak leest de partner het zelf voor, of een kind. De derde strofe is een vraag van iemand anders, tussen aanhalingstekens. Lees die iets anders, alsof een vriend het vraagt. Daarna komt het antwoord: wacht even voor "Neen".
Over de dichter
Petrus Augustus de Génestet (1829-1861) was dominee en dichter. Hij overleed kort na zijn vrouw. Wij volgen de tekst van zijn "Dichtwerken" uit 1869.