Gij zijt de goede vrouw
Van de Woestijnes gedicht van een man die op de drempel van zijn dood zijn vrouw bedankt; voor de uitvaart van een echtgenoot.
Bijgewerkt op
In het kort
- Duur, rustig voorgelezen
- Ongeveer een minuut
- Plek in de viering
- Gedicht · Dankdienst voor het leven en AfscheidsbijeenkomstWie: familie, vrienden of voorlezer
Laat wie de viering leidt je keuze vooraf lezen: die heeft het laatste woord.
Gij zijt de goede vrouw ten drempel mijner dood, - gij die me uw oogen als een zomer-nacht ontsloot vol wondre lichten en vol rust'ge duisterheden; gij die me uw leden als de rijkste herfsten bracht, en, schooner dan een schemering, de zéekre kracht van vredig leven en zich goed bemind te weten.
Want gij, die weet hoe iedre vreugde tanen moet, gij mínt me; - en 'lijk een god de dood der zon begroet met stille liefde, al heeft hij vreugde-vol geschapen die zon: zoo mint ge in mij wat ge in u-zelf voelt slapen en dat in mij voor eeuw'gen slaap moe de oogen sloot, - ons moede liefde, o vrouw, ten drempel mijner dood.
Karel van de Woestijne
Waar gaat dit gedicht over?
Een man spreekt zijn vrouw aan. Hij staat op de drempel van zijn dood en zij is bij hem. Hij zegt wat ze hem gaf. Haar ogen waren vol licht en rust, als een zomernacht. Haar lichaam was rijk als de herfst. Ze gaf hem de kracht van een rustig leven, waarin hij wist dat hij bemind werd. Zij weet dat elke vreugde voorbijgaat, en toch houdt ze van hem. De dichter vergelijkt haar met een god die de zon ziet ondergaan die hij zelf maakte, en daar met liefde naar kijkt. Het gedicht eindigt met hun moe geworden liefde, op de drempel van zijn dood.
Het gedicht staat in "Het vader-huis" (1903), in de reeks "Verzen eener liefde". Een titel heeft het niet; we noemen het naar de eerste regel.
Een paar woorden: "ten drempel mijner dood" is op de drempel van mijn dood, "leden" is het lichaam, "zéekre" is zekere, "tanen" is verbleken, "'lijk" betekent zoals en "eeuw'gen slaap" is de dood.
Wanneer past dit gedicht?
Het past bij de uitvaart van een man die zijn vrouw achterlaat, na een lang en goed huwelijk. Het zijn de woorden van de overledene zelf, als een laatste dank. Het gedicht is niet kerkelijk. Het is wel beeldend en niet altijd makkelijk te volgen; zet het daarom ook in het boekje. Een eenvoudiger gedicht over hetzelfde afscheid is Afscheid van Marsman.
Voorlezen
Een kind of een goede vriend leest het vaak voor, namens de overledene. Het gedicht bestaat uit twee lange zinnen. Adem bij de puntkomma's en laat de laatste regel, die de eerste herhaalt, zacht uitklinken.
Over de dichter
Karel van de Woestijne (1878-1929) werd geboren in Gent en stierf in Zwijnaarde. De tekst hier komt uit het eerste deel van zijn "Werken" (1928), waarin de bundel uit 1903 opnieuw is gedrukt.