De zachte krachten zullen zeker winnen
Sonnet van Henriëtte Roland Holst over liefde die het uiteindelijk wint; hoopvol bij een uitvaart.
De zachte krachten zullen zeker winnen in 't eind — dit hoor ik als een innig fluistren in mij: zoo 't zweeg zou alle licht verduistren alle warmte zou verstarren van binnen.
De machten die de liefde nog omkluistren zal zij, allengs voortschrijdend, overwinnen, dan kan de groote zaligheid beginnen die w'als onze harten aandachtig luistren
in alle teederheden ruischen hooren als in kleine schelpen de groote zee. Liefde is de zin van 't leven der planeten en mensche' en diere'. Er is niets wat kan storen 't stijgen tot haar. Dit is het zeekre weten: naar volmaakte Liefde stijgt alles mee.
Henriëtte Roland Holst
Waar gaat dit gedicht over?
De dichteres hoort in zichzelf een zacht maar zeker weten: de zachte krachten winnen uiteindelijk. Zonder dat weten zou alles donker en koud worden. Liefde overwint langzaam alles wat haar tegenhoudt. Wie goed luistert, hoort die liefde overal, zoals je de zee hoort in een schelp. Het slot zegt dat alles, planeten, mensen en dieren, meegroeit naar volmaakte liefde.
Het sonnet is het derde gedicht van de reeks "Opgang" in de bundel "Verzonken grenzen" (1918). Het staat op zichzelf en heeft geen eigen titel. Het is bekend geworden onder de eerste regel.
Een paar oude woorden: "omkluistren" betekent omklemmen of gevangen houden, "allengs" is geleidelijk, "zaligheid" is groot geluk en "mensche' en diere'" betekent mensen en dieren.
Wanneer past dit gedicht?
Het past bij een uitvaart waar je hoop en liefde wilt laten klinken. Het is niet kerkelijk, maar ook niet tegen geloof in. Daardoor past het bij veel families. Het past bij iemand die zich inzette voor anderen of voor een betere wereld.
Voorlezen
Een familielid, een vriend of de uitvaartspreker leest het vaak voor. De tweede strofe loopt zonder punt door in de derde. Stop daar dus niet. Voorgelezen duurt het ongeveer een minuut.
Gedichten voor een uitvaart
- Ego flosGezelles gebed van een bloem tot de zon, een beeld voor leven en sterven bij God; voor een uitvaart.
- Goede DoodEen ingetogen gedicht van Boutens dat de dood aanspreekt als een zachte, bekende stem; voor een uitvaart.
- Kinder-lijckVondels bekende gedicht bij de dood van zijn zoontje Constantijn; voor de uitvaart van een kind.
- Op de dood van SterreHuygens' sonnet bij de dood van zijn vrouw, die hij Sterre noemde; voor een uitvaart van een partner.
- Wijding aan mijn vaderSonnet van Karel van de Woestijne aan zijn overleden vader; past bij de uitvaart van een vader.
- AfscheidMarsmans gedicht over een stervende die afscheid neemt van huis en geliefde; voor een uitvaart.