Avondliedekens III ('t Is goed in 't eigen hert te kijken)
Nahons avondlied over terugkijken op een dag vol kleine goedheid; stil en troostend bij een uitvaart.
't Is goed, in 't eigen hert te kijken Nog even vóór het slapen gaan, Of ik van dageraad tot avond Geen enkel hert heb zeer gedaan;
Of ik geen oogen heb doen schreien, Geen weemoed op een wezen lei; Of ik aan liefdelooze menschen Een woordeke van liefde zei.
En vind ik, in het huis mijns herten, Dat ik één droefenis genas, Dat ik mijn armen heb gewonden Rondom een hoofd, dat eenzaam was...;
Dan voel ik, op mijn jonge lippen, Die goedheid lijk een avondzoen... — . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 't Is goed, in 't eigen hert te kijken En zóó z'n oogen toe te doen.
Alice Nahon
Waar gaat dit gedicht over?
Dit is het derde van drie korte "Avondliedekens" van de Vlaamse dichteres Alice Nahon. Het staat op zichzelf. Iemand kijkt vlak voor het slapengaan terug op de dag. Heeft ze niemand pijn gedaan? Heeft ze een eenzaam iemand vastgehouden, een lief woord gezegd? Als dat zo is, voelt die goedheid als een avondzoen. Dan is het goed om de ogen te sluiten.
Het slapengaan is hier ook een beeld voor het einde van een leven. Wie goed geleefd heeft, mag rustig de ogen sluiten.
Een paar oude en Vlaamse woorden: "hert" is hart, "zeer gedaan" betekent pijn gedaan, "lei" is legde, "woordeke" is een klein woord en "lijk" betekent als. Het rijtje puntjes voor de laatste strofe staat zo in de bundel. Het is een stille pauze.
Wanneer past dit gedicht?
Het past bij de uitvaart van iemand die zorgzaam en goed was voor anderen. Bijvoorbeeld een moeder, oma of vriendin. Het is niet kerkelijk, maar past ook in een kerk. Het is kort en eenvoudig. Daardoor is het fijn voor wie weinig met poëzie heeft.
Voorlezen
Een kleinkind, een vriendin of iemand uit de familie leest het vaak voor. Neem bij de puntjes een rustige pauze van een paar tellen. Voorgelezen duurt het ongeveer een minuut.
Gedichten voor een uitvaart
- De moeder de vrouwNijhoffs sonnet over een vrouw op een schip die psalmen zingt; past bij de uitvaart van een moeder.
- De tuinman en de doodEen kort verhalend gedicht over een tuinman die de dood wil ontvluchten; past bij een uitvaart.
- De zachte krachten zullen zeker winnenSonnet van Henriëtte Roland Holst over liefde die het uiteindelijk wint; hoopvol bij een uitvaart.
- Ego flosGezelles gebed van een bloem tot de zon, een beeld voor leven en sterven bij God; voor een uitvaart.
- Goede DoodEen ingetogen gedicht van Boutens dat de dood aanspreekt als een zachte, bekende stem; voor een uitvaart.
- Kinder-lijckVondels bekende gedicht bij de dood van zijn zoontje Constantijn; voor de uitvaart van een kind.