De Heer is haar Herder
De Génestets gedicht over een vrome weduwe van tachtig die zich haar leven lang door God liet leiden; voor de uitvaart van een oma.
Bijgewerkt op
In het kort
- Duur, rustig voorgelezen
- Ongeveer 2 minuten
- Plek in de viering
- Gedicht · Dankdienst voor het leven en AfscheidsbijeenkomstWie: familie, vrienden of voorlezer
Laat wie de viering leidt je keuze vooraf lezen: die heeft het laatste woord.
Der vrome Herder was de Heer! Hij liet haar niets ontbreken. Hij had haar tachtig jaar geleid In 't spoor van zijn gerechtigheid, Aan stille beken.
Hij had haar ziele staag verkwikt In klaverrijke weiden: Maar of Hij gaf dan of Hij nam, Zij bleef haars goeden Herders lam En — liet zich leiden!
Als weduw was ze niet alleen, In nooddruft niet verlegen; En ging haar pad langs menig graf, Haar troostte 's Heeren stok en staf Op deze wegen.
Haar leven was een lang akkoord Van stil geloofsvertrouwen; Een liefelijke wedergalm Van 's Herders zachten vredepsalm, In vreugde en rouwe.
Die psalm — het was haar pelgrimslied Op 's levens lange reize; Ook nu, ten dierbren tempelgang Misschien — haar stille zwanenzang, Haar zielsgepeize.
‘Mijn Herder was der Heeren Heer; Ik ben zijn deel gebleven.’ In iedren trek van 't vroom gelaat, Kalm van geloof en hope, staat Dat woord geschreven.
Stille ootmoed, die daar schromend wacht Op Gods gewijden drempel, Die Heer, in Wien gij hebt vertrouwd, Heeft in uw hart zijn huis gebouwd Zijn eeuwgen tempel.
O, grijze vroomheid, lang beproefd, O, heilige, eerbiedwaarde! Gij wordt gekroond reeds in den tijd; En de avond van uw dag vol strijd Straalt vrede op aarde!
Met eerbied, naar uw buigend hoofd Ziet om het oog der reinen; Uw kalmte leert, uw hope sticht; En spreidt een glans van hooger licht In 't hart der kleinen.
P.A. de Génestet
Waar gaat dit gedicht over?
Het gedicht is een portret van een oude vrouw. Ze werd tachtig, was weduwe en liep in haar leven langs veel graven. Toch bleef ze rustig en vol vertrouwen. De dichter gebruikt daarvoor de woorden van Psalm 23: de Heer was haar herder, Hij leidde haar langs stille beken, Zijn stok en staf troostten haar. Die psalm was haar lied voor onderweg en misschien ook haar laatste lied. In de laatste strofen spreekt de dichter haar zelf aan: haar grijze vroomheid straalt vrede uit, en wie haar ziet, leert er iets van.
In de uitgave staan boven het gedicht de eerste verzen van Psalm 23 in de Statenvertaling. Die staan niet in de tekst hier; je kunt de psalm apart laten lezen.
Een paar oude woorden: "staag" is steeds, "verkwikt" is opgefrist, "nooddruft" is gebrek, "akkoord" is hier een samenklank, "zwanenzang" is een laatste lied, "zielsgepeize" is wat er in haar ziel omging, "ootmoed" is nederigheid en "sticht" betekent geeft een goed voorbeeld.
Wanneer past dit gedicht?
Het past bij de uitvaart van een gelovige oma of oude moeder, zeker als zij weduwe was en lang leefde. Het is een kerkelijk gedicht. Het staat mooi naast Psalm 23, als lezing of als lied. Met acht strofen is het wel lang. Je kunt ook de eerste vier en de laatste twee laten lezen en in het boekje zetten dat het een fragment is.
Voorlezen
Elke strofe eindigt met een korte regel. Lees die rustig en iets zachter, als een echo. Voor "liet zich leiden" in de tweede strofe staat een streepje: wacht daar even.
Over de dichter
Petrus Augustus de Génestet (1829-1861) was predikant en dichter. Onder het gedicht staat het jaartal 1853. C.P. Tiele gaf zijn verzamelde gedichten in 1869 uit als "Dichtwerken"; uit die uitgave komt de tekst hier.
Past goed bij
Gedichten voor een uitvaart en afscheid
- MoederVoor een oma of oude moeder die haar eigen moeder jong verloor.
- MoederkenHeel kort en teder, voor een moeder die vooral in haar kinderen voortleeft.
- Avondliedekens III ('t Is goed in 't eigen hert te kijken)Kort en eenvoudig, ook voor wie weinig met poëzie heeft.
- De moeder de vrouwVertrouwd en helder, voor een moeder of oma die van zingen hield.