As uitstrooien
Woorden voor het moment waarop de familie de as uitstrooit, op een strooiveld, op zee of op een plek die de overledene lief was.
Bijgewerkt op
In het kort
- Plek in de viering
- Aansteken van de paaskaars · Uitvaartmis en Afscheidsviering in een woorddienstWie: familie
- Laatste groet · Dankdienst voor het leven en AfscheidsbijeenkomstWie: allen
- Moment van stilte · Afscheidsbijeenkomst
Waar N. staat, zet de bouwer de naam die je invult. Laat wie de viering leidt je keuze vooraf lezen: die heeft het laatste woord.
We zijn hier samen om de as van N. uit te strooien, op een plek die we met N. verbinden. We nemen even de tijd om stil te zijn. Daarna strooien we de as, één voor één of samen. Wie wil, zegt een woord of legt een bloem neer.
Na een crematie kun je de as laten uitstrooien. Dat gebeurt weken na de uitvaart, in een kleine kring. Het is een tweede afscheid, en vaak een stiller moment dan de uitvaart zelf.
Waar mag je as uitstrooien in Nederland
De as blijft na de crematie eerst een maand in het crematorium (Rijksoverheid). Daarna krijg je de asbus mee, of strooit het crematorium de as voor je uit (artikel 59 van de Wet op de lijkbezorging).
- Op een strooiveld van een crematorium of begraafplaats.
- Op open zee.
- Op een andere plek, zoals een bos, een strand of je eigen tuin. Daarvoor gelden de regels van de gemeente, en is de grond niet van jou, dan vraag je de eigenaar om toestemming (VNG).
De regels staan in de Wet op de lijkbezorging. Twijfel je over een plek, vraag het dan aan de gemeente of aan de uitvaartverzorger.
Waar mag je as uitstrooien in Vlaanderen
In Vlaanderen regelt artikel 24 van het decreet op de begraafplaatsen en de lijkbezorging van 16 januari 2004 waar de as heen mag.
- Op de strooiweide van een begraafplaats.
- In de Belgische territoriale zee.
- Op een andere plek, maar niet op openbaar domein. Is het terrein niet van de overledene of de familie, dan heb je vooraf schriftelijke toestemming van de eigenaar nodig.
- In een zone die de gemeente daarvoor afbakent, ook als die op openbaar domein ligt. Dat mag sinds maart 2024.
Een straat, een park of een strand van de gemeente is openbaar domein: daar mag het alleen in zo'n zone. Vraag de dienst begraafplaatsen van je gemeente of er een zone is.
Een klein ritueel
Het uitstrooien duurt maar even, dus een paar vaste stappen helpen.
- Kom samen op de plek en zeg kort waarom jullie hier zijn. De tekst hierboven kun je daarvoor gebruiken.
- Wees even stil, of laat een lied klinken op een telefoon of luidspreker.
- Lees een gedicht voor. Kies iets korts: buiten, in de wind, draagt een lange tekst niet ver.
- Strooi de as, samen of één voor één. Wie wil, strooit er bloemblaadjes bij.
- Sluit af met een woord van dank, of ga samen koffie drinken.
Ga met de wind in je rug staan, zodat de as van je weg waait. Op het water kun je de as ook in een urn laten zakken die oplost; vraag de uitvaartverzorger of het crematorium daarnaar.
Een gedicht bij het uitstrooien
Een gedicht voor dit moment is kort en rustig. Goede Dood van Boutens past bij iemand die oud was en klaar om te gaan. Bij de zee of een rivier past Melopee van Paul van Ostaijen, over een lange rivier die naar zee schuift. Wil je het licht houden, lees dan De dood is niets van Henry Scott Holland. Meer gedichten staan bij gedichten voor een uitvaart.
Zo maak je het persoonlijk
Kies een plek die iets betekende: de tuin, het strand waar iemand elke zondag liep, het bos van de hond. Pas de tekst aan als er geen bloemen zijn, of als één persoon de as strooit. Wil je dat de anderen later weten waar het was, maak dan een foto van de plek of zet de coördinaten in het boekje.
Past goed bij
- Goede DoodEen rustig gedicht over sterven na een lang leven, kort genoeg om buiten voor te lezen.
- MelopeeEen lange rivier die naar zee schuift, voor as die in het water of bij de zee wordt uitgestrooid.
- De dood is nietsVoor een familie die het afscheid licht wil houden en na het strooien samen verder wil.
Rituelen voor huwelijk en uitvaart
- Bloem bij de kistUitleg voor in het boekje bij de laatste groet, waarbij iedereen die wil een bloem bij de kist legt.
- Kaarsjes aanstekenUitleg voor in het boekje bij het aansteken van kaarsjes voor de overledene, door de familie of door alle aanwezigen.
- Moment van stilteUitleg voor in het boekje bij een minuut stilte tijdens een uitvaart, in of buiten de kerk.
- PaaskaarsUitleg voor in het boekje bij het aansteken van de paaskaars aan het begin van een kerkelijke uitvaart.