In memoriam (Ik ween om woorden)
Van der Waals’ korte gedicht over woorden van dank en liefde die nooit gezegd werden; voor de rouwkaart of een stil moment.
Bijgewerkt op
In het kort
- Duur, rustig voorgelezen
- Minder dan een minuut
- Plek in de viering
- Gedicht · Dankdienst voor het leven en AfscheidsbijeenkomstWie: familie, vrienden of voorlezer
Laat wie de viering leidt je keuze vooraf lezen: die heeft het laatste woord.
Ik ween om woorden, die onuitgesproken bleven, Woorden van troost en deernis met uw leed, Van dank voor 't geen gij waart en voor mij deedt, Van teederheid, die ik verlangde u te geven, Doch nooit heb uitgezegd of neergeschreven Uit schroom voor 't groote woord, die 't ware woord vermeed... Ik ween om woorden die onuitgesproken bleven, Om al, wat ik verzweeg - en gij niet weet.
Jacqueline van der Waals
Waar gaat dit gedicht over?
Iemand huilt om alles wat ze niet heeft gezegd tegen een overleden vriend. Woorden van troost en medeleven, toen de ander het zwaar had. Woorden van dank voor wie de ander was en wat die voor haar deed. Woorden van tederheid. Ze heeft ze nooit uitgesproken en nooit opgeschreven. Ze schrok terug voor grote woorden, en zo bleef ook het ware woord achterwege. Nu is het te laat, en de ander weet het niet.
In de bundel heet het gedicht "In Memoriam P.D. Ch. d.l. S.". Het is dus geschreven voor één persoon, van wie alleen de initialen er staan. De spijt erin is aan niemand in het bijzonder gebonden.
Een paar woorden: "ween" is huil, "deernis" is medelijden, "schroom" is verlegenheid en "vermeed" is ontweek.
Wanneer past dit gedicht?
Het is kort genoeg voor de rouwkaart of de achterkant van het boekje. Het past bij een dood die te vroeg kwam. Het past ook bij een band waarin niet alles gezegd werd. In de dienst kan het een stil moment zijn, voor wie het zelf moeilijk vindt om te spreken. Wie liever iets leest over de goede woorden die wel gezegd zijn, kiest het avondlied van Alice Nahon.
Voorlezen
De eerste regel komt aan het eind terug. Lees hem de tweede keer langzamer. Na "en gij niet weet" hoeft niemand iets te zeggen; laat de stilte even staan.
Over de dichter
Jacqueline van der Waals (1868-1922) publiceerde dit gedicht in 1920 in het tijdschrift Onze Eeuw. Later kwam het in haar "Laatste verzen". In Onze Eeuw staat in de derde regel "deed" in plaats van "deedt".