Je uitvaartwensen vastleggen
Zo leg je je uitvaartwensen vast. Begraven of cremeren, de viering, muziek, teksten en wie er spreekt, met een wensenlijst en een boekje voor je familie.
Door Steven · Bijgewerkt op
Wie zijn uitvaartwensen opschrijft, neemt zijn familie een deel van de keuzes uit handen. Tussen een overlijden en de uitvaart zitten meestal maar een paar dagen. Weten ze dan of je begraven of gecremeerd wilt worden, welke muziek je wilt en wie er mag spreken, dan hoeven ze niet te raden. Hieronder lees je wat je opschrijft, hoe vast het is en waar je het bewaart.
Wat schrijf je op
Je hoeft niet alles te weten. Een paar keuzes helpen al. Deze lijst kun je als wensenlijst gebruiken.
- Begraven of cremeren. En waar: een begraafplaats bij je woonplaats, een familiegraf of een plek voor de as.
- De viering. Een uitvaartmis, een afscheidsviering in de kerk of een afscheidsbijeenkomst in een aula, een zaal of thuis. Het verschil tussen een mis en een woorddienst lees je in mis of woorddienst. Hoe een uitvaartmis verloopt, staat in de volgorde van een uitvaartmis.
- Muziek. Een lied bij binnenkomst, iets tussendoor en een nummer om mee af te sluiten. Liederen en nummers die vaak klinken, vind je bij liederen en muziek voor een uitvaart.
- Lezingen en gedichten. Een tekst uit de Bijbel, een gedicht dat je zelf mooi vindt, of allebei. Kijk bij lezingen voor een uitvaart en gedichten voor een uitvaart.
- Wie er spreekt. Een kind, een vriend, een collega. Wie weet dat je het vraagt, kan zich er rustig op voorbereiden. Wat er in zo'n toespraak komt, lees je in een uitvaartspeech schrijven.
- Rituelen. Een kaars, een bloem bij de kist, een moment van stilte. Voorbeelden staan bij rituelen.
- Sfeer. Bloemen, kleuren, de kleding van de gasten, of de kist open of dicht is. Ook de rouwkaart hoort hierbij: een gedicht of een zin die je erop wilt, zoals bij de teksten voor de rouwkaart.
- Na afloop. Een koffietafel, een borrel of niets, en wat er met de as mag gebeuren.
- Praktische zaken. Of je een uitvaartverzekering hebt en waar de polis ligt, en wie de uitvaart regelt. Of je donor wilt zijn, leg je apart vast: in Nederland in het Donorregister, in België bij je gemeente.
Twijfel je ergens over, schrijf dat dan ook op. "Kies zelf maar" is ook een wens, en een die je familie ruimte geeft.
Hoe vast liggen je wensen
In Nederland zegt de Wet op de lijkbezorging dat de uitvaart gebeurt volgens je wens of je vermoedelijke wens, tenzij dat redelijkerwijs niet kan. Vanaf je zestiende kun je vastleggen hoe je begraven of gecremeerd wilt worden: bij de notaris, of in een verklaring die je zelf met de hand schrijft, dateert en ondertekent. Een geprint boekje telt daar niet als zo'n verklaring. Schrijf de belangrijkste keuze daarom ook kort met de hand op, met de datum en je handtekening, en bewaar die bij het boekje.
In Vlaanderen kun je een laatste wilsbeschikking laten registreren bij de dienst burgerzaken van je gemeente. Daarin staat of je begraven of gecremeerd wilt worden, wat er met de as gebeurt en in welke levensbeschouwing de uitvaart plaatsvindt. De gemeente kijkt bij elk overlijden of er zo'n verklaring is. Je kunt hem altijd laten aanpassen.
Muziek, teksten en sprekers vallen daar niet onder. Dat zijn wensen, geen regels. Een lied kan in de kerk niet passen, een spreker kan ziek zijn. Zeg erbij dat je familie mag afwijken als dat beter voelt.
Een wensenboekje maken
Een wensenlijst op papier is genoeg. Wil je meer, maak dan een boekje dat lijkt op het boekje van de uitvaart zelf. Met Ordofolio begin je met een pagina "Mijn wensen" voor de punten hierboven. Daarna kies je de vorm van de viering en zet je de muziek, de lezingen en de gedichten op hun plek. Zo ziet je familie wat je wilt en in welke volgorde het komt.
Je boekje blijft op je eigen apparaat. Je browser bewaart het niet voor jaren, dus download aan het eind de PDF en bewaar het bestand. Met dat bestand kan je familie het boekje later openen, de datum en de plaats invullen, de pagina met wensen uitzetten en het boekje voor de gasten printen.
Wie vertel je het en waar bewaar je het
- Vertel het een of twee mensen. Bijvoorbeeld een kind, je partner of een goede vriend. Een lijst die niemand kan vinden, helpt niemand.
- Bewaar een papieren versie bij je belangrijke papieren, zoals je uitvaartpolis of je testament.
- Geef de PDF en het bestand aan wie je uitvaart later regelt, of zet ze op een plek die je familie kent.
- Kijk er af en toe naar. Na een verhuizing, een overlijden in de familie of een paar jaar kan een wens veranderen. Zet de datum op elke nieuwe versie.
Zet geen pincodes, wachtwoorden of rekeningnummers in je wensenlijst. Die horen op een andere, veilige plek.
Maak je eigen wensenboekje
Je begint met een pagina voor je wensen. Daarna kies je de viering, de muziek en de teksten. Je bewaart het boekje als PDF en als bestand dat je familie later kan openen.
Bronnen
- Wet op de lijkbezorging, artikel 18 en 19, Overheid.nl
- Laatste wilsbeschikking, Vlaamse overheid
- Mijn erfenis, laatste wilsbeschikking, Notaris.be
Veelgestelde vragen
Moet je familie zich aan je uitvaartwensen houden?
In Nederland zegt de wet dat de uitvaart gebeurt volgens je wens of je vermoedelijke wens, tenzij dat redelijkerwijs niet kan. Muziek, teksten en sprekers zijn geen harde regels: je familie mag afwijken als iets niet past of niet lukt. In Vlaanderen moet je familie zich houden aan wat je bij de gemeente hebt laten registreren.
Moet ik naar de notaris om mijn uitvaartwensen vast te leggen?
Nee. In Nederland is een verklaring genoeg die je zelf met de hand schrijft, dateert en ondertekent. De notaris mag ook, bijvoorbeeld als je toch een testament laat maken. In Vlaanderen lever je een ondertekende verklaring in bij de dienst burgerzaken van je gemeente.
Kan ik mijn uitvaartwensen later nog veranderen?
Ja, altijd. Open het bestand, pas het boekje aan en print een nieuwe versie. Schrijf de datum erbij en gooi de oude versie weg, zodat er geen twee lijsten rondgaan. Heb je iets bij de gemeente of de notaris vastgelegd, pas het daar dan ook aan.
Vanaf welke leeftijd kun je je uitvaartwensen vastleggen?
Vanaf zestien jaar kun je in Nederland en in Vlaanderen vastleggen hoe je begraven of gecremeerd wilt worden. Een wensenlijst met muziek en teksten kan iedereen maken.